Thermografische inspectie van de elektrische installatie

Bij een thermografische inspectie wordt de installatie met een warmtebeeldcamera bekeken terwijl ze in bedrijf is. Elektrische problemen gaan vaak gepaard met warmte: een verbinding die losraakt of een kabel die te zwaar wordt belast, wordt warmer dan zijn omgeving. De camera maakt die temperatuurverschillen zichtbaar, zonder de installatie uit te schakelen.

Wat spoort thermografie op?

Thermografie is vooral sterk in het vinden van gebreken die zich met warmte aandienen:

• Losse of slechte verbindingen. Een verhoogde overgangsweerstand in een klem of aansluiting geeft lokale opwarming. Dit is in de praktijk een van de meest gevonden afwijkingen.
• Overbelasting. Kabels, beveiligingen of componenten die meer stroom voeren dan waarvoor ze bedoeld zijn.
• Onbalans. Een duidelijk temperatuurverschil tussen de fasen van een driefasengroep wijst op een ongelijke verdeling van de belasting.
• Defecte componenten. Beveiligingen, contactoren of andere onderdelen die intern slecht contact maken.

Omdat een verbinding die langzaam warmer wordt kan uitgroeien tot een brandoorzaak, is thermografie vooral een middel om brandrisico vroeg te signaleren.

Voorwaarden voor een betrouwbare meting

Voldoende belasting

Een verbinding die nauwelijks stroom voert, wordt ook niet warm. Thermografie heeft daarom alleen zin als de installatie representatief belast is, bijvoorbeeld tijdens normale productie of kantooruren. Meet u op een rustig moment, dan kunnen gebreken onzichtbaar blijven. Het rapport hoort te vermelden onder welke belasting is gemeten.

Directe zichtlijn

De camera meet de straling van het oppervlak dat hij ziet. Achter een gesloten deur of afdekplaat blijven verbindingen verborgen. Voor een goede meting moet de kast daarom vaak open, of moeten er inspectievensters zijn aangebracht. Ook glanzende metalen oppervlakken kunnen het beeld vertekenen; een ervaren thermograaf houdt daar rekening mee.

Veilig werken

Een geopende verdeelkast onder spanning betekent dat u werkt in de nabijheid van spanning, en bij het verwijderen van afdekkingen soms dicht tegen werken onder spanning aan. Dat mag alleen door personen die daarvoor zijn aangewezen, in de praktijk een vakbekwaam persoon, met een passende werkmethode en persoonlijke beschermingsmiddelen. Neem de werkzaamheden op in de werkinstructies en stem ze af met de installatieverantwoordelijke. Zie ook werken in de nabijheid van spanning.

Aanvulling, geen vervanging

Thermografie laat zien wat warm wordt, maar zegt niets over gebreken die geen warmte geven. Een onderbroken beschermingsleiding, een aardlekschakelaar die niet uitschakelt of verslechterde isolatie ziet u niet op een warmtebeeld. Daarvoor zijn de metingen en beproevingen uit de periodieke inspectie van de installatie nodig.

Gebruik thermografie dus naast de NEN 3140-inspectie. Een gangbare aanpak is om thermografie mee te nemen bij de periodieke inspectie, of om zwaar belaste delen zoals de hoofdverdeler tussentijds extra te laten meten. Meer over de inspectie van kasten leest u bij inspectie van schakel- en verdeelinrichtingen.

Relatie met Scope 10

Waar NEN 3140 vooral gericht is op de veiligheid van personen, richt een Scope 10-inspectie zich op het brandrisico van elektrisch materieel. Die inspectie wordt uitgevoerd volgens NTA 8220 onder de SCIOS-regeling en wordt vaak gevraagd door brandverzekeraars. Thermografie is daar een gebruikelijk onderdeel van. Meer daarover op onze zustersite: Scope 10-inspectie.

Rapportage en opvolging

Een bruikbaar thermografierapport bevat per afwijking een warmtebeeld en een gewone foto, de locatie, de gemeten temperatuur en het temperatuurverschil ten opzichte van een vergelijkbaar component, de belasting tijdens de meting en een advies met urgentie.

Na de meting volgt herstel: verbindingen natrekken, belasting herverdelen of componenten vervangen. Laat na herstel opnieuw meten om vast te stellen dat het probleem is verholpen, en bewaar het rapport bij de overige inspectiedocumentatie. Terugkerende warme plekken op dezelfde plaats zijn een signaal om de oorzaak dieper te onderzoeken.