Keuring van lasapparatuur (NEN-EN-IEC 60974-4)

Lasapparatuur is een elektrisch arbeidsmiddel, maar wel een bijzonder geval. Een lasapparaat zet netspanning om naar een lasstroom die via toorts of elektrodehouder en werkstukklem over het werkstuk loopt. Die lasstroomkring is tijdens het werk aanraakbaar en het apparaat staat vaak in een omgeving met warmte, metaalstof en vocht. Daarom heeft lasapparatuur een eigen keuringsnorm.

Waarom een eigen norm?

Voor de periodieke keuring van booglasapparatuur geldt NEN-EN-IEC 60974-4, Inspectie in bedrijf en beproeven. De norm beschrijft testprocedures voor de periodieke inspectie en voor de keuring na reparatie, gericht op elektrische veiligheid. Ze is van toepassing op stroombronnen voor booglassen en verwante processen die zijn ontworpen volgens IEC 60974-1 of IEC 60974-6.

De nieuwe editie, NEN-EN-IEC 60974-4:2025, is door NEN bekendgemaakt in de Staatscourant van 23 september 2025. Ze vervangt de editie uit 2016. Een nieuwe bijlage gaat over het keuren van lasstroombronnen op batterijen en de bijbehorende laders, en de editie geeft aanvullende aanwijzingen voor het bepalen van de nullastspanning bij oudere apparatuur.

Niet van toepassing is de norm op het testen van nieuwe stroombronnen en op motoraangedreven stroombronnen.

Wat is anders dan bij ander gereedschap?

Bij gewoon elektrisch gereedschap richt de keuring volgens keuring van elektrische arbeidsmiddelen zich op de netzijde: snoer, stekker, behuizing, beschermingsleiding en isolatie. Bij lasapparatuur komt daar de lasstroomkring bij. De keuring volgens NEN-EN-IEC 60974-4 omvat onder meer:

• Visuele inspectie van behuizing, voedingskabel, stekker, laskabels, toorts of elektrodehouder, werkstukklem en aansluitingen;
• De doorgaande verbinding van de beschermingsleiding aan de netzijde;
• Isolatieweerstand, onder meer tussen het voedingscircuit en de lasstroomkring;
• Aanraakstroom van de lasstroomkring, en daarnaast de aanraakstroom in normale toestand en de beschermingsleiderstroom;
• Nullastspanning, de spanning tussen de uitgangsklemmen als er niet wordt gelast, met toelaatbare waarden die afhangen van de gebruiksomgeving;
• Functionele controle van het apparaat.

De nullastspanning verdient aandacht omdat de lasser de lasstroomkring tijdens het werk kan aanraken. In een omgeving met verhoogd elektrisch gevaar, zoals een besloten ruimte of een vochtige werkplek, gelden strengere eisen aan de apparatuur. Leg vast in welke omgeving een apparaat wordt ingezet, zodat de keurder daarmee rekening kan houden.

Wanneer en door wie?

De wettelijke basis is dezelfde als voor ander gereedschap: artikel 7.4a van het Arbobesluit. Lasapparatuur kan verslechteren en moet dus zo vaak worden gekeurd als nodig is om de goede staat te waarborgen, door een deskundige, met bewijs op de arbeidsplaats. Na een uitzonderlijke gebeurtenis, zoals schade, een val of een reparatie, volgt een extra keuring.

Een vaste termijn noemt de wet niet. De frequentie bepaalt u met een risicobeoordeling, waarin het gebruik, de omgeving en de resultaten van eerdere keuringen meewegen. Werkt u met VCA, dan vraagt VCA 2026/6.1 een minstens jaarlijkse keuring van arbeidsmiddelen.

De keurder moet deskundig zijn voor lasapparatuur. Dat vraagt kennis van de norm en meetapparatuur die de voorgeschreven metingen aan de lasstroomkring kan uitvoeren. Niet elke tester voor gewoon gereedschap is daarvoor geschikt. Vraag bij uitbesteding na of het keuringsbedrijf volgens NEN-EN-IEC 60974-4 keurt en niet alleen volgens de algemene methode voor elektrisch gereedschap.

Registratie en opvolging

Neem lasapparatuur op in hetzelfde keuringsregister als uw overige arbeidsmiddelen, met identificatie, type stroombron, toegepaste norm, meetwaarden, uitkomst en volgende keuringsdatum. Een label op het apparaat laat de gebruiker zien of het gekeurd is.

Let op laskabels, toortsen en werkstukklemmen slijten vaak sneller dan de stroombron zelf. Neem ze mee in de keuring en in de dagelijkse controle door de lasser, en vervang beschadigde onderdelen direct.

Afgekeurde apparaten neemt u direct uit gebruik. Na reparatie volgt opnieuw een keuring voordat het apparaat terugkeert op de werkvloer. Hoe u een passende keuringsfrequentie onderbouwt, leest u in elektrisch gereedschap keuren: hoe vaak?.